.
.

Tây Tạng: In Mộc Bản Duy Trì Sự Tồn Tại Của Kinh Sách


Nhà in kinh sách Dege Parkhang nằm ở Derge (còn gọi là Dege), một thành phố Trung Quốc điển hình với rất nhiều những tòa nhà 5 tầng hiện đại và những chiếc đèn neon rực rỡ sắc màu ở trung tâm của khu vực Tây Tạng truyền thống, thuộc biên giới phía đông tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.

Mar-17-B29-H01

Thư viện chứa các mộc bản đã sẵn sàng dùng vào việc in ấn. (Nguồn: chinadiscovery.com)

Nhà in này gồm một nhóm các Phật tử Tây Tạng chuyên biệt hiện đang hoạt động với một tinh thần tận hiến cần mẫn để bảo tồn một trong những truyền thống cổ xưa của Tây Tạng: in kinh sách thủ công bằng cách sử dụng mộc bản được làm từ các nguyên vật liệu có nguồn gốc địa phương.

Nhà in thuộc tự viện truyền thống này được thành lập năm 1729, được ủy nhiệm bởi người đứng đầu thứ 12 của Dege, Chokyi Tenpa Tsering. Ngày nay, đây là một trong những địa điểm hành hương được sùng kính nhất ở cao nguyên Tây Tạng. Tu viện 3 tầng nàyrất nổi bật với những người khách tham quan của mình với những bức tường dày màu đỏ và mái nhà vàng.

Tu viện in cổ này là nơi lưu giữ vô số di vật văn hóa và tôn giáo như bích họa, tranh vẽ và tác phẩm điêu khắc được bảo quản trong phòng in kinh sách; nhiều loại nhạc cụ, tranh thangka cổ và một bộ sưu tập lớn các bản kinh sách đã được in ra, bao gồm một số lượng lớn các loại văn bản Tây Tạng cổ thuộc nhiều trường phái Phật giáo Tây Tạng khác nhau (người sáng lập của tu viện đã được nhắc đến ở trên, Chokyi Tenpa Tsering là một người có tầm nhìn xa trông rộng). Giá trị nhất là bộ sưu tập 320.000 mộc bản, hầu hết trong số này có tuổi đời vài thế kỉ. Bất chấp thời gian, nhiều trong số những mộc bản này vẫn được sử dụng trong việc in ấn hằng ngày của nhà in này, tức nhà in kinh sách Dege Parkhang. Tu viện in ấn này có khoảng 60 nhân công, mỗi ngày làm việc in ra khoảng 2.500 bản kinh hai mặt bằng cách sử dụng kỹ thuật in mộc bản truyền thống, thậm chí họ còn tự tạo ra mực in và giấy in từ các nguyên vật liệu có nguồn gốc địa phương. Các sản phẩm in ấn mà họ tạo ra sau đó được lưu truyền khắp cao nguyên Tây Tạng, được các tu sĩ ở các tu viện xung quanh sử dụng.

Mar-17-B29-H02

Nhà in tu viện Dege Parkhang. (Nguồn: chinadiscovery.com)

Ngoài việc bảo tồn các mộc bản có tuổi đời hàng thế kỉ, tu viện này cũng đồng thời chế tác những mộc bản mới. Công việc này phải phù hợp một cách nghiêm ngặt với “40 tiêu chuẩn của thư pháp Tây Tạng” do Chionpo Yuchyi và Rongpowa tạo ra – hai thư pháp gia mổi tiếng nhất của Derge.Các mộc bản đã bắt đầu cuộc đời của chúng từ những mảnh gỗ phong đỏ ở vùng này, sau đó được ngâm tạp chất trong 6 tháng trước khi được nhuộm, hong lửa, luộc, nung và cuối cùng là thiết kế và cắt tỉa. Toàn bộ quá trình tạo ra một mộc bản mới được chia thành 13 bước và mỗi mộc bản phải được đọc kiểm duyệt 12 trước khi được sử dụng.

Khi đến thời gian in, những người thợ in được chia thành các cặp và ngồi đối diện nhau, cúi người xuống những tấm mộc bản. Một trong hai người sẽ phủ mực đỏ hoặc đen lên tấm gỗ khắc, sau đó người còn lại đặt một tấm giấy mỏng lên trên mộc bản, ấn mạnh cho đến khi đảm bảo miếng giấy đã ăn vào tấm gỗ khắc. Bản in hoàn chỉnh sau đó được lấy ra và đem phơi khô.

Mar-17-B29-H03

Mỗi mộc bản phải được đọc kiểm duyệt 12 lần trước khi được sử dụng. (Ảnh: Gilles Sabrié)

Vào thời kì cao điểm, nhà in tự viện này có đến hơn 500 nhà sư đến từ Chùa Gonchen ở gần đó đến tham gia làm việc. Tuy nhiên hiện nay, tất cả 60 nhân công của nhà in tu viện này đều không phải là những nhà tu hành, họ làm việc chăm chỉ cho những đồng lương còm cõi. Pema Chujen, một phụ nữ Tây Tạng, người hướng dẫn vòng quanh xưởng in cho các khách tham quan, giải thích rằng, đó là sự tận hiến, miêu tả hành động cúi người của thợ in trước những tờ giấy trắng chính là hành động bày tỏ tôn kính đối với Đức Phật. “Đó chính là đức tin trong trái tim của họ”, cô nói. “Tất nhiên, cúng tiến cho Đức Phật bằng tiền bạc cũng tốt nhưng sẽ còn có ý nghĩa hơn nếu sự cúng dường đó được thực hiện bằng chính thân thể và suy nghĩ của bạn”. (The New York Times)

Theo Dân Nguyễn (Dịch từ Buddhistdoor)/ Pháp bảo